Do niedawna miliony osób pracujących w Polsce na umowach cywilnoprawnych lub prowadzących własną działalność były w pewnym sensie „poszkodowane” przez system prawny. Choć ich doświadczenie zawodowe i staż realnie rosły, w świetle przepisów liczyły się wyłącznie lata przepracowane „na etacie”. Od 1 stycznia 2026 r. te zasady to już przeszłość.
Przez dekady polski rynek pracy był podzielony na tych, których staż pracy rósł wraz z każdym dniem zatrudnienia, oraz tych, którzy mimo intensywnej aktywności zawodowej na zleceniu czy samozatrudnieniu, pozostawali „stażowo” w miejscu. Ministerstwo Pracy uznało ten stan za niesprawiedliwy, dążąc do wyrównania szans w dostępie do świadczeń pracowniczych.
Od 1 stycznia 2026 r. w sektorze publicznym do stażu pracy oficjalnie wliczają się okresy pracy na zleceniu, świadczenia usług oraz prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Od 1 maja 2026 r. rozwiązanie to obejmuje również sektor prywatny. To historyczny moment dla milionów pracowników w Polsce. Otwiera drogę do przywilejów wcześniej zarezerwowanych wyłącznie dla osób na umowach o pracę.
Nowe zasady naliczania stażu pracy – co się do niego wlicza?
Zgodnie z nowymi przepisami katalog okresów podlegających zaliczeniu do stażu pracy jest bardzo szeroki. Obejmuje on między innymi:
- Umowy zlecenia i agencyjne: okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług oraz umowy agencyjnej.
- Działalność gospodarcza: okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz współpracy z osobą taką działalność prowadzącą.
- Przerwy na opiekę nad dzieckiem: okres zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, o ile opłacone zostały składki emerytalne i rentowe.
- Praca za granicą: udokumentowany okres wykonywania innej niż zatrudnienie pracy zarobkowej poza granicami kraju.
- Rolnicze spółdzielnie: okresy pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej oraz spółdzielni kółek rolniczych.
Wszystkie te okresy – także jeśli świadczenia były wykonywane za pośrednictwem wyspecjalizowanej agencji pracy tymczasowej – pozwalają teraz szybciej uzyskać prawo do dłuższego urlopu wypoczynkowego (26 dni), nagród jubileuszowych czy dodatków stażowych. Zmiany te są też istotne dla starania się o pracę na stanowiska, gdzie wymagane jest posiadanie potwierdzonego doświadczenia zawodowego.
Ważne terminy
Choć zmiany są niezwykle korzystne, wymagają one aktywności ze strony samego pracownika.
Od czasu wejścia przepisów w życie, tj. w dwóch etapach:
- Od 1 stycznia 2026 r. – dla pracowników sektora finansów publicznych
- Od 1 maja 2026 r. – dla pracowników sektora prywatnego
pracownik ma 24 miesiące na dostarczenie swojemu pracodawcy dokumentów potwierdzających nowe okresy. Termin ten liczy się od dnia wejścia w życie przepisów dla danego sektora. Jeśli ktoś nie udokumentuje stażu w tym czasie, pracodawca nie będzie miał obowiązku wliczenia tych lat do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownika.
Jak uzyskać zaświadczenie z ZUS krok po kroku?
Aby pracodawca mógł uznać wcześniejsze lata pracy na zleceniu lub JDG, pracownik musi przedstawić specjalne zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Uzyskanie go jest proste i można to zrobić całkowicie online:
- Krok 1: Zaloguj się na swoje konto w systemie ZUS: www.zus.pl/ezus/logowanie.
- Krok 2: Kliknij w zakładkę „Ogólny” (w prawym górnym rogu strony)
- Krok 3: W menu po lewej stronie wybierz zakładkę „Kreator wniosku «stażowe»”.
- Krok 4: Kliknij pole „Przejdź do kreatora wniosku USP”.
- Krok 5: Uzupełnij wniosek (Twoje podstawowe dane powinny być już w systemie) i wyślij go elektronicznie.
Po otrzymaniu zaświadczenia z ZUS przekaż je swojemu aktualnemu pracodawcy.
Podsumowanie
Wprowadzone w 2026 r. zmiany to prawdziwy przełom w postrzeganiu pracy tymczasowej i samozatrudnienia w Polsce. Dla tysięcy osób oznacza to realne zyski finansowe oraz więcej dni wolnych na odpoczynek.
Jako agencja pracy PLPK Global zachęcamy wszystkich naszych współpracowników i pracowników do jak najszybszego uregulowania swojej sytuacji stażowej. Pamiętaj – to Ty musisz zadbać o dostarczenie dokumentów w terminie 24 miesięcy, aby w pełni cieszyć się nowymi przywilejami.