Od 2026 r. zmienia się to, co w praktyce oznacza „staż pracy” – czyli okres brany pod uwagę przy ustalaniu części uprawnień pracowniczych. Dotąd podstawą ustalania stażu pracy były przede wszystkim lata przepracowane na podstawie umowy o pracę.

Nowelizacja Kodeksu pracy z dnia 26 września 2025 r., która wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r., rozszerza katalog okresów zaliczanych do stażu także o inne powszechne formy aktywności zawodowej – pod warunkiem, że pracownik odpowiednio je udokumentuje.

Staż pracy od 2026 r. – co będzie do niego wliczane?

Nowe przepisy przewidują, że do stażu pracy mają być zaliczane m.in.:

• prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
• okres zawieszenia działalności w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem,
• wykonywanie pracy na podstawie umów-zleceń (oraz innych umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o umowie-zleceniu),
• praca w oparciu o umowy agencyjne i współpraca przy tych umowach, udokumentowane okresy pracy zarobkowej za granicą (innej niż zatrudnienie).

Ustawodawca wskazuje też dokładnie, czego nie można zaliczyć do stażu pracy – dotyczy to pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.

Istotna jest również zasada tzw. braku podwójnego naliczania. W myśl tej zasady: jeśli dwa rodzaje pracy (np. umowa o pracę i umowa-zlecenie) nakładały się na siebie w danym czasie, do stażu można zaliczyć tylko jeden z tych okresów.

Zaległy staż pracy

Najnowsze zmiany w Kodeksie pracy najbardziej odczują osoby, które przez lata pracowały na innych podstawach niż umowa o pracę. Dotyczy to m.in. umów-zleceń oraz jednoosobowej działalności gospodarczej. Obecnie osoby te są zatrudnione na podstawie umowy o pracę.

Nowe przepisy przewidują dla takich pracowników realną korzyść. Wcześniejsza aktywność zawodowa, odpowiednio udokumentowana, zostanie zaliczona do stażu pracy. Co istotne, zaliczenie to nastąpi również wstecznie. Obejmuje ono okresy sprzed wejścia ustawy w życie. Ustawa nie wskazuje limitu czasowego, który mógłby ograniczać zaliczane lata.

Zmiany w Kodeksie pracy wpływają również na urlop wypoczynkowy. W prawie pracy wymiar urlopu wzrasta po osiągnięciu 10 lat stażu pracy. Zwiększa się on z 20 do 26 dni rocznie. Po zmianach więcej pracowników szybciej przekroczy próg 10 lat stażu. Do stażu pracy będą bowiem wliczane także okresy pracy na umowach-zleceniach oraz w ramach działalności gospodarczej.

Staż pracy od 2026 r. – inne korzyści

Staż pracy często stanowi podstawę do naliczania różnych uprawnień i świadczeń. Należą do nich m.in. dodatki stażowe oraz nagrody jubileuszowe. Dotyczy to w szczególności sektora publicznego. Od stażu pracy mogą zależeć także inne świadczenia. Ma to miejsce zwłaszcza wtedy, gdy przepisy zakładowe uzależniają je od długości stażu. W efekcie podwyższenie stażu pracy może zwiększyć zakres przysługujących uprawnień.

Warto jednak pamiętać o istotnym rozróżnieniu. Nie wszystkie uprawnienia są uzależnione od tzw. ogólnego stażu pracy. Przykładem jest długość okresu wypowiedzenia. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że co do zasady zależy ona od stażu u danego pracodawcy. Jest to tzw. staż zakładowy. W praktyce oznacza to, że znaczenie mogą mieć wcześniejsze umowy-zlecenia wykonywane na rzecz tego samego pracodawcy.

Staż pracy od 2026 r. – ważne dokumenty i terminy

Każdy pracownik ma 24 miesiące na dostarczenie dokumentów potwierdzających wcześniejsze okresy pracy – licząc od momentu, gdy nowe przepisy zaczną być stosowane u jego pracodawcy. Terminy różnią się w zależności od sektora: w sektorze finansów publicznych zmiany wchodzą w życie 1 stycznia 2026 r., a w sektorze prywatnym 1 maja 2026 r.

Podstawowym potwierdzeniem dla wydłużonego stażu pracy mają być zaświadczenia z ZUS, wydawane od 2026 r. na wniosek zainteresowanego. Formularze mają być dostępne od stycznia 2026 r. w PUE/eZUS. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreśla jednocześnie, że potwierdzeniem zatrudnienia na umowę o pracę jest świadectwo pracy.

Dopuszczone jest także wykazywanie stażu na podstawie innych wiarygodnych dokumentów, np.: umów, rachunków, potwierdzeń przelewów, faktur czy dokumentów poświadczających wykonywanie pracy za granicą (wraz z tłumaczeniem).

Nowe zasady dotyczą uprawnień pracowniczych zależnych od stażu pracy, jednak nie obejmują zasad ustalania wysokości emerytur czy prawa do emerytury minimalnej.